2015 Nepal Depremi: Himalayalar'ın Altından Gelen Sarsıntı

Cumartesi, saat 11:56. Tarih 25 Nisan 2015. Nepal'in başkenti Katmandu'da hafta sonu kalabalığı. Himalayalar'ın altından gelen sarsıntı tapınakları, köyleri ve bir asırlık kuleyi yıkıyor; Everest'in eteğinde bir çığ kopuyor.

Depremden önce

Nepal, Hint levhasının Avrasya'nın altına doğru ilerlediği, Himalayalar'ın yükseldiği bir çarpışma bölgesindedir. Katmandu Vadisi; tarihî meydanları, tapınakları ve kalabalık mahalleleriyle UNESCO Dünya Mirası alanlarına ev sahipliği yapar. Dağ köylerindeki evler taş ve çamur harcıyla yapılmıştır.

Sarsıntı

Saat 11:56'da, Gorkha bölgesinde 7,8 büyüklüğünde deprem başlar. Katmandu'da tarihî Dharahara kulesi yıkılır. Durbar meydanlarındaki tapınakların bir kısmı çöker. Dağlık bölgelerde köylerin büyük kısmı yerle bir olur.

Sarsıntı, Everest Dağı'nda bir çığa yol açar; ana kampta onlarca dağcı ve rehber hayatını kaybeder.

İlk saatler

Heyelanlar dağ yollarını kapatır; uzak köylere ancak helikopterle ulaşılabilir. Depremde Nepal'de yaklaşık 9 bin kişi hayatını kaybeder, 22 binden fazla kişi yaralanır. Yüz binlerce ev yıkılır.

12 Mayıs'ta 7,3 büyüklüğünde ikinci büyük deprem olur ve hasarı artırır.

Yardım ve yeniden yapılanma

Dünyanın dört bir yanından kurtarma ekipleri ve yardım gelir. Dağ köylerinde yeniden yapılanma yıllar sürer; hükümet depreme dayanıklı ev yapımı için ailelere destek verir. Yıkılan tapınaklar, eski tekniklerle aslına uygun biçimde yeniden yapılır.

Neyi değiştirdi

Gorkha depremi, Himalayalar boyunca biriken gerilimin ancak bir kısmını boşaltır; bilim insanları bölgede daha büyük depremlerin olabileceği konusunda uyarır. Nepal'de bina yönetmelikleri ve afet hazırlığı yeniden ele alınır.

Bugün

Dharahara kulesi 2021'de yeniden yapılarak açılır. Katmandu'nun tapınaklarının restorasyonu sürüyor; dağ köylerinde yeni evler eski taş evlerin yerini alıyor.

Kaynaklar

• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
• USGS, M 7.8 - 36 km E of Khudi, Nepal (2015 Gorkha earthquake)