2005 Keşmir Depremi: Okul Günü Gelen Felaket
8 Ekim 2005 sabahı Pakistan'ın kuzeyinde 7,6 büyüklüğündeki deprem, okulların açık olduğu bir günde 86 bine yakın can aldı. Türkiye'nin en büyük yardımcılardan olduğu felaketin belgesel anlatımı.
Cumartesi sabahı, saat 08:50. Tarih 8 Ekim 2005. Ramazan'ın ilk günleri. Pakistan'ın kuzeyinde, Keşmir'in dağlık vadilerinde çocuklar okulda. Deprem, okulları, kasabaları ve dağ köylerini birkaç saniyede yıkıyor.
Depremden önce
Keşmir'in Pakistan yönetimindeki bölümü, Himalayalar'ın batı ucunda, dik vadilere kurulmuş kasabalardan oluşur. Muzaffarabad bölgenin merkezidir; Balakot, Bağ ve Rawalakot çevredeki başlıca kasabalardır. Evler ve okullar çoğunlukla taş ve betondan, depreme dayanıksız biçimde yapılmıştır.
Sarsıntı
Saat 08:50'de, Muzaffarabad yakınlarında 7,6 büyüklüğünde deprem olur. Balakot neredeyse tamamen yıkılır. Muzaffarabad'da binaların büyük kısmı çöker. Dağ yamaçlarından kopan heyelanlar yolları ve köyleri gömer.
Cumartesi okul günü olduğu için binlerce öğrenci yıkılan okul binalarında kalır.
İlk saatler
Yolların kapanması nedeniyle yardım uzak köylere günlerce ulaşamaz. Depremde Pakistan'da 73 binden fazla, Hindistan yönetimindeki Keşmir'de bin üç yüzden fazla kişi hayatını kaybeder; toplam rakamın 86 bine ulaştığı tahmin edilir. Üç milyondan fazla kişi evsiz kalır.
Yardım ve yeniden yapılanma
Kış yaklaşırken dağlarda evsiz kalan milyonlarca insana çadır ve battaniye ulaştırmak büyük bir yarışa dönüşür. Helikopterler köylere yardım taşır. Türkiye, sahra hastaneleri, prefabrik okullar ve konutlarla bölgeye en büyük yardımı gönderen ülkelerden biri olur.
Balakot, yeniden kurulması planlanan yeni bir yerleşimle birlikte uzun bir yeniden yapılanma sürecine girer.
Neyi değiştirdi
Keşmir depremi, Pakistan'da Ulusal Afet Yönetimi Kurumu'nun kurulmasına yol açar. Okul binalarının depreme dayanıklılığı ülke gündeminin üst sıralarına yerleşir.
Bugün
Muzaffarabad ve çevresi yeniden kurulmuştur. Bölgede 8 Ekim, her yıl depremde kaybedilenlerin, özellikle de okullarda ölen çocukların anıldığı gündür.
Kaynaklar
- NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
- USGS, M 7.6 - Pakistan, 8 October 2005
