1999 Kolombiya Depremi Kahve Bölgesini Yıktı
25 Ocak 1999'da Kolombiya'nın kahve bölgesindeki Armenia şehrinde 6,2 büyüklüğündeki deprem şehrin büyük bölümünü yıktı, yaklaşık 1.200 kişi öldü. Belgesel anlatım.
25 Ocak 1999, Pazartesi. Saat 13:19. Kolombiya'nın kahve bölgesinde, Armenia şehrinde insanlar öğle yemeğinde. Orta büyüklükte, sığ bir deprem şehrin yapılarının büyük bölümünü yıkıyor. Sonraki günlerde açlık, yağma ve sokağa çıkma yasağı gelecek.
Depremden önce
Armenia, And Dağları'nın yamaçlarında, kahve üretimiyle tanınan Quindío bölgesinin merkezidir. Şehir, yirminci yüzyılda kahve zenginliğiyle hızla büyümüştür. Evlerin ve binaların önemli kısmı eski, mühendislik desteği olmadan yapılmış ya da zayıf zemin üzerine kurulmuştur. Kolombiya'nın deprem yönetmeliği 1984'te çıkmıştır; ondan önceki binalar bu kurallara göre yapılmamıştır.
13:19
Saat 13:19'da, yerin yaklaşık 17 kilometre altında 6,2 büyüklüğünde deprem olur. Armenia'nın kötü yapılmış binalarının yaklaşık yüzde 60'ı çöker. Pereira ve Manizales de etkilenir.
Kahve bölgesinin köylerinde 8 bin kadar kahve çiftliği tamamen ya da kısmen yıkılır.
İlk saatler
Yıkılan şehirde hayatta kalanlar yakınlarını enkazdan çıkarmaya çalışır. Hastaneler yaralılarla dolar. Yetkililer, kurtarma ekiplerinin rahat çalışabilmesi için akşamdan sabaha sokağa çıkma yasağı ilan eder.
Açlık ve yağma
Gıda dağıtımı gecikince Armenia'da gıda dükkânları yağmalanmaya başlar. Yağma yayılır. Devlet Başkanı Andrés Pastrana, bir Dünya Bankası gezisini erteleyerek yıkımla ilgilenir ve düzeni sağlamak için bölgeye asker gönderir.
Yardım ve yeniden yapılanma
Kolombiya hükümeti yeniden yapım için özel bir fon kurar. Yeniden inşa, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversitelerin katılımıyla mahalle mahalle yürütülür. Ocak 2002'ye gelindiğinde, örneğin El Cántaro yerleşiminde 125 aile için yeni evler tamamlanmıştır.
Neyi değiştirdi
Kaynaklara göre depremde yaklaşık 1.200 ile 1.900 arasında kişi hayatını kaybetti, 4 bin kişi yaralandı. Yıkılan binaların çoğunun eski, kötü yapılmış ya da zayıf zemin üzerine kurulmuş olduğu, 1984 yönetmeliğinden sonra yapılan binaların ise daha iyi dayandığı görüldü.
Armenia depremi, orta büyüklükteki sığ depremlerin kalabalık şehirlerde ne kadar yıkıcı olabileceğini gösterdi.
Bugün
Armenia, kahve bölgesinin canlı merkezi olarak yaşıyor. Şehrin bugünkü yüzü, 1999'dan sonraki yeniden yapımın eseri.
Kaynaklar
- NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
- USGS, M 6.2 - Colombia, 25 January 1999 ve ShakeMap
- Vikipedi (İngilizce), 1999 Colombia earthquake (başlangıç kaynağı)
