1972 Managua Depremi: Bir Ülkenin Kaderini Değiştiren Deprem

Gece yarısını yarım saat geçiyor. Tarih 23 Aralık 1972. Nikaragua'nın başkenti Managua'da Noel hazırlıkları sürüyor. Şehrin hemen altındaki faydan gelen deprem, şehir merkezini yerle bir ediyor; ardından gelen yardımın akıbeti bir ülkenin tarihini değiştirecek.

Depremden önce

1972'de Nikaragua, onlarca yıldır Somoza ailesinin yönetimindedir. Managua, Managua Gölü'nün kıyısında, yoğun nüfuslu bir başkenttir. Şehrin merkezindeki evlerin çoğu kerpiç ve dayanıksız yapılardır.

Sarsıntı

Gece 00:29'da, şehrin altında 6,2-6,3 büyüklüğünde deprem olur. Ardından iki güçlü artçı gelir. Şehir merkezinin büyük kısmı çöker; çıkan yangınlar yıkımı büyütür.

İlk saatler

Can kaybının yaklaşık 10 bin kişi olduğu tahmin edilir; 250 binden fazla kişi evsiz kalır. Şehrin hastaneleri de yıkılanlar arasındadır.

Yardım ve yeniden yapılanma

Dünyanın dört bir yanından yardım gönderilir. Ünlü beyzbolcu Roberto Clemente, Nikaragua'ya yardım malzemesi taşıyan bir uçakta 31 Aralık'ta hayatını kaybeder.

Ancak uluslararası yardımın önemli bir kısmının halka ulaşmadığı ortaya çıkar. Şehir merkezi uzun yıllar yeniden inşa edilmez; yıkıntılar boş arsalara dönüşür.

Neyi değiştirdi

Yardımların yönetimine duyulan öfke, Somoza yönetimine karşı muhalefeti büyütür. Pek çok tarihçi, Managua depreminin 1979'daki devrime giden yolu hızlandırdığını düşünür. Bir deprem, burada bir ülkenin siyasi kaderini değiştirmiştir.

Bugün

Managua'nın eski merkezi hiçbir zaman eski hâline dönmedi; şehir başka yönlere doğru yayıldı. Depremde yıkılan eski katedralin kalıntıları, 1972'nin hatırası olarak ayakta duruyor.

Kaynaklar

• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
• USGS, Managua, Nicaragua earthquake of December 23, 1972