1985 Meksiko Depremi: Göl Yatağındaki Şehrin Yıkımı

Perşembe sabahı, saat 07:17. Tarih 19 Eylül 1985. Meksiko'da milyonlarca insan işe ve okula gidiyor. Deprem, Pasifik kıyısında, 350 kilometre uzakta oluyor; ama asıl yıkımı başkentte yapıyor.

Depremden önce

Meksiko, eski bir gölün kurutulmuş yatağı üzerine kurulmuş dev bir şehirdir. Bu yumuşak göl tortuları, uzaktan gelen deprem dalgalarını büyütme özelliğine sahiptir. Şehrin merkezinde 1960'lar ve 70'lerde yapılmış çok katlı binalar yükselir.

Sarsıntı

Saat 07:17'de, Michoacán kıyısının açıklarında 8,0-8,1 büyüklüğünde deprem olur. Dalgalar başkente ulaştığında göl tabanı sarsıntıyı katlayarak büyütür. Yüzlerce bina çöker; hastaneler, oteller, devlet binaları ve apartmanlar yıkılır.

İki gün sonra 7,6 büyüklüğünde güçlü bir artçı deprem olur.

İlk saatler

Devletin müdahalesi yavaş kalır; enkazlara ilk koşanlar sıradan vatandaşlardır. Gönüllüler kendiliğinden örgütlenir, insanları elleriyle enkazdan çıkarır. Yıkılan bir hastanenin enkazından, günler sonra yenidoğan bebekler sağ olarak çıkarılır; bu kurtarışlar "mucize bebekler" olarak anılır.

Resmî rakamlar yaklaşık 5 bin ölüden söz eder; tahminler 10 bini aşar.

Yardım ve yeniden yapılanma

Yüz binlerce kişi evsiz kalır. Depremden sonra kurulan mahalle örgütleri, konut hakları için mücadele eder ve geniş bir yeniden yapım programı başlatılır.

Neyi değiştirdi

1985 depremi, Meksika'da sivil toplumun doğuşu olarak anılır. Ülkede bina yönetmelikleri sıkılaştırılır, ulusal sivil koruma sistemi kurulur ve 1991'de Meksiko için deprem erken uyarı sistemi devreye alınır.

Bugün

Her yıl 19 Eylül'de Meksika'da ülke çapında deprem tatbikatı yapılır. Tarihin tuhaf bir tekrarıyla, 19 Eylül 2017'de şehir yeniden büyük bir depremle sarsıldı; tatbikat aynı sabah yapılmıştı.

Kaynaklar

• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
• USGS, The Mexico Earthquake of September 19, 1985