1995 Dinar Depremi: Orta Büyüklükte Büyük Yıkım
1 Ekim 1995 akşamı 6 büyüklüğündeki deprem Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesinde binlerce binayı yıktı ya da hasara uğrattı; yaklaşık 90 kişi öldü. 1999 öncesinin uyarısının belgesel anlatımı.
Pazar akşamı, saat 17:57. Tarih 1 Ekim 1995. Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesinde, gün içinde hissedilen sarsıntılar halkı tedirgin etmiş. Akşam gelen deprem, ilçenin binlerce binasını yıkıyor ya da hasara uğratıyor.
Depremden önce
Dinar, Göller Bölgesi'nin batısında, Büyük Menderes'in kaynağına yakın bir ilçedir. 1995'te ilçede eski kerpiç evlerin yanında çok katlı betonarme binalar da vardır. İlçenin yakınından, kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan Dinar-Çivril Fayı geçer.
Sarsıntı
Gün içinde öncü sarsıntılar hissedilir; bazı aileler bu yüzden dışarıda kalır. Saat 17:57'de, büyüklüğü 6,0-6,1 olarak verilen ana deprem olur. Fay, yaklaşık 10-15 kilometre boyunca kırılır.
Orta büyüklükte bir deprem olmasına rağmen Dinar'da pek çok bina çöker. Hasar, Denizli, Isparta ve Burdur'un yakın yerleşimlerine de yayılır.
İlk saatler
Enkazlarda arama kurtarma çalışmaları gece boyunca sürer. Depremde yaklaşık 90 kişi hayatını kaybeder, 200'den fazla kişi yaralanır. 14 binden fazla bina hasar görür.
Yardım ve yeniden yapılanma
Evleri hasar gören binlerce aile çadırlara yerleştirilir. Yardımların dağıtımında yaşanan aksaklıklar, ilçede tepkilere yol açar. Hasarlı binaların yerine yeni konutlar yapılır.
Neyi değiştirdi
Dinar depremi, orta büyüklükteki bir depremin bile kötü yapılmış betonarme binaları yıkabileceğini gösterir. 17 Ağustos 1999'dan önce Türkiye'yi en çok sarsan depremlerden biridir ve yapı denetimi tartışmalarının erken örneklerinden biri olur.
Bugün
Dinar yeniden kurulmuş, yaşamını sürdürüyor. Dinar-Çivril Fayı, Göller Bölgesi'nin izlenen aktif faylarından biri olmaya devam ediyor.
Kaynaklar
- NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
- Bilkent Üniversitesi, 1995 Dinar depremi ve etkileri
- Jeoloji Mühendisleri Odası, 1 Ekim 1995 Dinar depremi raporu
