1990 Rudbar-Mancil Depremi: İran'ın Kuzeyinde Gece Yarısı

Gece yarısını yarım saat geçiyor. Tarih 21 Haziran 1990. İran'ın kuzeyinde, Hazar Denizi'ne inen yeşil vadilerde insanlar uykuya hazırlanıyor. Deprem, Gilan ve Zencan'da kasabaları ve yüzlerce köyü yıkıyor.

Depremden önce

Rudbar ve Mancil, Elburz Dağları'nın Hazar kıyısına indiği Sefidrud vadisinde kurulu kasabalardır. Bölge zeytinlikleri, pirinç tarlaları ve rüzgârıyla tanınır. Dağ köylerindeki evler taş ve kerpiçtendir.

Sarsıntı

Gece 00:30 sularında 7,4 büyüklüğünde deprem olur. Rudbar, Mancil ve Lushan kasabaları büyük ölçüde yıkılır. Dağlardaki yüzlerce köy yerle bir olur; heyelanlar yolları kapatır.

İlk saatler

Gece yarısı gelen deprem, insanların büyük kısmını evlerinde yakalar. Can kaybının 35 bin ile 50 bin arasında olduğu tahmin edilir. Yaklaşık yarım milyon kişi evsiz kalır.

Yardım ve yeniden yapılanma

İran, uluslararası yardımı kabul eder; pek çok ülkeden kurtarma ekipleri gelir. Yıkılan kasabalar sonraki yıllarda yeniden inşa edilir. Sefidrud üzerindeki baraj hasar görse de yıkılmaz.

Neyi değiştirdi

Rudbar depremi, İran'ın yakın tarihindeki en ölümcül depremlerden biridir. Depremden sonra İran'da deprem yönetmelikleri güncellenir ve kırsal konutların güçlendirilmesi gündeme gelir.

Bugün

Rudbar ve Mancil yeniden kurulmuş, zeytinlikleri ve rüzgâr türbinleriyle yaşamaya devam ediyor.

Kaynaklar

• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
• USGS, Historic Earthquakes: Western Iran 1990