1967 Mudurnu Depremi: Abant'tan Sapanca'ya Kırılan Fay

Cumartesi akşamı, saat 18:57. Tarih 22 Temmuz 1967. Kuzey Anadolu Fayı, Abant Gölü'nden Sapanca'ya kadar yeniden kırılır. Mudurnu Vadisi'ndeki köyler ve batıdaki Adapazarı ağır hasar görür.

Depremden önce

Mudurnu, Bolu'nun ormanlık dağları arasında, tarihi çarşısı ve ahşap evleriyle bilinen bir ilçedir. Vadideki köyler tarım ve hayvancılıkla geçinir. Batıda Adapazarı, büyüyen bir tarım ve sanayi şehridir.

Kuzey Anadolu Fayı, 1939 Erzincan depreminden beri batıya doğru art arda kırılmaktadır. On yıl önce, 1957'de Abant depremi aynı bölgenin bir bölümünü sarsmıştır.

Sarsıntı

Saat 18:57'de, moment büyüklüğü 7,4 olarak hesaplanan deprem olur. Yer yüzeyindeki kırılma Abant Gölü'nden Sapanca'ya kadar yaklaşık 80 kilometre uzanır ve 1957 Abant depreminin kırığıyla yaklaşık 25 kilometre üst üste biner.

İlk saatler

Depremde 86 kişi hayatını kaybeder, 332 kişi yaralanır. Yaklaşık 5.200 ev yıkılır ya da kullanılamaz hâle gelir; bunların 900 kadarı Adapazarı'ndadır. Adapazarı'ndaki binaların bir bölümü, ilk sarsıntıdan sonra gelen artçılarla tamamen çöker.

Yardım ve yeniden yapılanma

Deprem bir yaz akşamı olur; evleri yıkılan binlerce aile ilk geceleri açıkta geçirir. Hasarlı köylerde ve Adapazarı'nda yeniden yapım başlar.

Neyi değiştirdi

Mudurnu depremi, hasarın faya uzaklıktan çok yapım biçimine bağlı olduğunu açıkça gösterir. Bazı köylerde evlerin yüzde 70'i yıkılırken, fayın içinden geçtiği bazı köyler az hasarla kurtulur. Deprem, Kuzey Anadolu Fayı'nın doğudan batıya ilerleyen kırılma dizisinin önemli bir halkası olarak incelenir.

Bugün

1967'de hasar gören Adapazarı, 32 yıl sonra 17 Ağustos 1999 depreminde yeniden büyük yıkım yaşar. Mudurnu ise tarihi dokusunu koruyan bir ilçe olarak yaşamını sürdürüyor.

Kaynaklar

• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı (22 Temmuz 1967, Mudurnu)
• Wikipedia, 1967 Mudurnu earthquake
• İTÜ, Paleoseismological evidence of recent earthquakes on the 1967 Mudurnu Valley earthquake segment