1953 Edirne Depremi: Bahçede Çalışan Memurlar

18 Haziran 1953, Perşembe sabahı. Dünyada olağanüstü bir hafta: Doğu Berlin'de Sovyet tankları sokaklarda, Mısır'da cumhuriyet ilan edilmek üzere, Kore'de ateşkes pazarlıkları sürüyor. Ankara'da Yunanistan Başbakanı Mareşal Papagos ağırlanıyor. Edirne'de insanlar işe gidiyor. Saat 7.40'ta yer şiddetle sallanıyor. Şehrin evlerinin büyük bölümü hasar görüyor; hükümet konağı boşaltılıyor, memurlar bahçede çalışmaya başlıyor.

Depremden önce

Edirne, Türkiye'nin Avrupa'daki ucunda, Meriç ile Tunca ırmaklarının birleştiği yerde, Yunanistan ve Bulgaristan sınırının yanı başında bir şehirdir. Selimiye Camii'nin minareleri şehrin üzerinde yükselir. Eski mahallelerinde ahşap ve kâgir evler vardır.

Trakya, Anadolu'ya göre depremlerle daha az anılan bir bölgedir. Ama bölgenin doğusunda, Saros Körfezi ve Marmara'da Kuzey Anadolu Fayı'nın batı ucu uzanır; 1912'de Mürefte depremi Trakya'yı yıkmıştır.

Türkiye 1953 yazında Adnan Menderes hükümetiyle yönetilmektedir. Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında Balkan Paktı kurulmuştur; Papagos'un Ankara ziyareti bu yakınlaşmanın parçasıdır.

Sabah 7.40

Milliyet'in Edirne muhabirinin bildirdiğine göre deprem 18 Haziran sabahı saat 7'yi 40 geçe olur. Sarsıntı şiddetlidir. Şehirde halka ait binaların yüzde yetmişi hasar görür. Birçok baca yıkılır, yer yer duvarlarda çatlaklar açılır.

Sarsıntı sırasında kendilerini sokağa atanlar arasında 25 kişi hafif yaralanır; ayakta tedavi edilirler.

Bahçede çalışan memurlar

Hükümet konağı dahil bütün resmî binalar hasar gördüğü için boşaltılır. Daireler çalışmalarını binaların bahçelerinde sürdürür.

Milliyet'e göre depremin şiddetine rağmen insan kaybı olmaz. Gazete bunu ertesi sabah birinci sayfadan, Doğu Berlin ayaklanması, Mısır'da cumhuriyetin ilanı ve Kore'deki esir krizi haberlerinin yanında duyurur.

Kayıp

Bu deprem, kaynaklar arasındaki farkın en çarpıcı örneklerinden biridir. Milliyet'in Edirne muhabirine göre deprem can almamış, 25 kişi hafif yaralanmıştır. Uluslararası kataloglarda ise aynı tarihte Edirne için 37 ölü kayıtlıdır. Bu farkın nedenini doğrulayabildiğimiz bir kaynak bulamadık.

Neyi değiştirdi

1953 Edirne depremi, Trakya'nın da deprem tehlikesinin dışında olmadığını hatırlattı. Selimiye gibi tarihî yapıların bulunduğu bir şehirde evlerin büyük bölümünün hasar görmesi, eski yapı stokunun ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi.

Bugün

Edirne bugün Selimiye Camii ve Külliyesi ile UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan, Trakya'nın en büyük şehirlerinden biri.

Kaynaklar

• Milliyet, 19 Haziran 1953, sayfa 1: Edirne muhabirinin haberi (Gaste Arşivi)
• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı (18 Haziran 1953, Edirne)