1931 Napier Depremi: Art Deco'yla Yeniden Doğan Şehir

Salı sabahı, saat 10:47. Tarih 3 Şubat 1931. Yeni Zelanda'nın Hawke's Bay kıyısında, Napier ve Hastings'te yaz ortası, okullar ve dükkânlar açık. İki buçuk dakikalık sarsıntı ve ardından çıkan yangınlar, Napier'in merkezini yok ediyor.

Depremden önce

Napier, Kuzey Ada'nın doğu kıyısında, bir lagünün kenarına kurulmuş bir liman şehridir. Şehrin merkezi tuğla ve ahşap binalardan oluşur. Yeni Zelanda, Pasifik ve Avustralya levhalarının sınırında yer alır.

Sarsıntı

Saat 10:47'de, 7,7-7,8 büyüklüğünde deprem olur. Sarsıntı yaklaşık iki buçuk dakika sürer. Napier'de tuğla binalar çöker; ardından eczanelerde başlayan yangınlar, su borularının kırılması nedeniyle söndürülemez ve şehir merkezini yakar. Hastings'te de pek çok bina yıkılır.

Deprem, kıyıyı yaklaşık iki buçuk metre yükseltir. Ahuriri Lagünü'nün büyük bölümü bir gecede kuru toprağa dönüşür.

İlk saatler

Limanda bulunan bir İngiliz donanma gemisinin denizcileri, kurtarma ve yangınla mücadeleye katılır. Depremde 256 kişi hayatını kaybeder. Bu, Yeni Zelanda tarihinin en ölümcül doğal afetidir.

Yardım ve yeniden yapılanma

Evsiz kalanlar çadır kamplarına yerleştirilir. Napier, iki yıl içinde dönemin popüler mimari üslubu Art Deco ile, depreme dayanıklı betonarme binalarla yeniden kurulur. Lagünden kazanılan topraklar yeni mahallelere ve bir havalimanına dönüşür.

Neyi değiştirdi

Hawke's Bay depremi, Yeni Zelanda'da ilk ulusal bina yönetmeliğinin hazırlanmasına yol açar. Ülkenin deprem mühendisliği geleneği bu felaketle başlar.

Bugün

Napier, dünyanın en bütünlüklü Art Deco şehirlerinden biri olarak tanınır. Şehrin bugünkü görünümü, 1931 depreminden sonra yeniden kuruluşun eseridir.

Kaynaklar

• NOAA NCEI, Önemli Depremler Veritabanı
• Te Ara – The Encyclopedia of New Zealand, Hawke's Bay earthquake 1931
• GeoNet (GNS Science), M7.8 Hawke's Bay earthquake